Heb je ook het gevoel dat het nieuws en je social feeds steeds somberder klinken? Je bent niet de enige. Uit de Edelman Trust Barometer 2026 blijkt dat het vertrouwen in instituties en politieke leiders wereldwijd onder druk staat en dat mensen kritischer kijken naar overheden en media. Tegelijk groeien familie en bedrijven juist als vertrouwde partijen. Leuke weetjes, maar wat betekent dat voor jouw werk, leiderschap en samenwerking?
▼
Wie wordt nog geloofd?
Edelman interviewde eind 2025 ruim 33.000 mensen in 28 landen. Centraal stond de vraag hoe vertrouwen zich ontwikkelt in een tijd waarin mensen zich terugtrekken en minder openstaan voor wie anders denkt of leeft. Nederland steekt er positief uit: als enige West-Europees land blijft de Trust Index boven de 50, met een score van 58.
Toch zit daar nuance in. Werkgevers en het bedrijfsleven worden vertrouwd. Overheid, media en NGO’s (niet-gouvernementele organisaties) halen die lat niet.
Ondertussen groeit de kloof tussen groepen.
- 70% zegt terughoudend of niet bereid te zijn iemand te vertrouwen die anders denkt of leeft
- 42% zou minder moeite doen voor een leidinggevende met afwijkende politieke overtuigingen
- 34% zou liever van afdeling wisselen dan werken onder een manager met andere waarden
Vertrouwen is daarmee niet alleen een maatschappelijk thema. Het raakt direct aan hoe mensen samenwerken.
Vertrouwen verschuift en data komt onder het vergrootglas te liggen
Daar komt nog iets bij. Veel mensen voelen zich onzeker over de toekomst. Denk aan banen, recessie, handelsspanningen en AI. Slechts 32% gelooft dat de volgende generatie het beter krijgt. Tegelijk staat de angst voor buitenlandse desinformatie op een recordniveau.
Dat zie je terug in gedrag. Mensen zoeken houvast in wat dichtbij is: familie, collega’s en hun eigen organisatie. Nationale leiders, grote media en internationale spelers verliezen juist vertrouwen.
Tegelijk verandert de manier waarop mensen naar data en AI kijken. Beslissingen op basis van algoritmes of analyses liggen sneller onder een vergrootglas. Mensen willen weten waar data vandaan komt, hoe inzichten tot stand komen en wie er uiteindelijk aan de knoppen zit.
Bedrijven krijgen daardoor een andere rol. Ze worden vaker gezien als een stabiele factor in een onzekere wereld. Dat biedt kansen, maar legt ook druk. Want hoe je met data, AI en onderzoek omgaat, bepaalt steeds meer hoe betrouwbaar je wordt gevonden.
Wat kun je doen en wat verandert er voor onderzoek?
Vertrouwen bouw je niet met data alleen. Het zit in hoe je met mensen omgaat. Als professional, en misschien nog belangrijker, als mens kun je daar zelf invloed op hebben. Door echt te luisteren naar mensen met andere overtuigingen zonder meteen in de tegenstand te schieten. Door te focussen op wat je wél deelt, in plaats van wat je uit elkaar drijft. En door ruimte te geven aan gesprek, zolang duidelijk is waar de grens ligt.
Dit zie je ook terug in onderzoek. Het gaat al lang niet meer alleen om wat de data zegt. De echte vraag is steeds vaker: waarom zouden mensen dit geloven? Die vraag stond ook centraal tijdens de recente MRS Annual Conference 2026, waar de rol van vertrouwen in onderzoek en AI uitgebreid werd besproken. Analyse blijft belangrijk, maar het is niet meer genoeg. Inzichten kunnen alleen landen als mensen begrijpen waar ze vandaan komen en erop kunnen vertrouwen.
Dat betekent dat je duidelijk moet zijn over hoe je werkt, waarom je bepaalde keuzes maakt en hoe je tot je conclusies komt. Want zonder vertrouwen maakt het niet uit hoe goed je analyse is. Pas als mensen het ook echt geloven en gebruiken, begint het waarde te krijgen.