Jarenlang zijn platforms gebouwd om aandacht te vangen. Hoe langer iemand bleef kijken, scrollen of klikken, hoe beter. Maar dat succes keert zich nu tegen hen. Een Amerikaanse jury stelde Meta en YouTube aansprakelijk voor verslavend ontwerp. Tegelijk laat onderzoek van Imperial College London zien dat juist dit soort designs samenhangen met intensief gebruik en mentale klachten bij jongeren. De vraag ligt op tafel: hoe ver mag je gaan om aandacht vast te houden?
▼
Aansprakelijkheid verandert het speelveld
In de recente rechtszaak zijn Meta en YouTube schuldig bevonden aan het creëren van verslavende producten. Voor het eerst houdt een Amerikaanse jury grote socialmediabedrijven hiervoor verantwoordelijk. Meta kreeg 70 procent van de schuld, YouTube de rest.
Jarenlang vielen dit soort platforms onder federale bescherming. Die lijkt nu minder zeker. Dat kan leiden tot een golf aan nieuwe rechtszaken.
Ook buiten de VS ga je dit merken. Veel bedrijven bouwen hun systemen op basis van dit soort platforms. Veranderingen daar sijpelen direct door. Het is niet de vraag óf er iets verandert, maar wanneer en hoe groot die verandering wordt.
Van gebruik naar gevolgen
Onderzoek van Imperial College laat zien dat intensief socialmediagebruik op jonge leeftijd samenhangt met een grotere kans op depressie en angst op latere leeftijd.
Vooral gebruik in de avond speelt hierbij een rol. Slechter slapen blijkt een belangrijke factor. Kinderen die meer dan drie uur per dag op social media zitten, lopen duidelijk meer risico dan kinderen die minder tijd besteden.
Wat betekent dit voor data en marketing?
Systemen die zijn gebouwd om aandacht vast te houden, worden nu afgerekend op hun effect.
Voor jou betekent dat dat sturen op maximale aandacht niet meer vanzelfsprekend is. Wat goed werkt, kan ook schade veroorzaken. Je wilt resultaat, maar je moet ook kijken naar wat jouw platform met mensen doet.
Dat voelt misschien niet als jouw verantwoordelijkheid. De gebruiker maakt toch zelf keuzes. Maar juist daar ontstaat het verschil tussen merken. Betrouwbaarheid weegt zwaar. Merken die als betrouwbaar worden gezien, doen het beter op de lange termijn.
Data en algoritmes sturen gedrag en dat blijft niet zonder gevolgen. Het gaat allang niet meer alleen om wat werkt, maar ook om wat het met mensen doet. Waar ligt voor jou de grens?