Theo Hess, jarenlang een bepalende kracht achter TNS NIPO en later betrokken bij de verdere ontwikkeling van Kantar in Nederland, is op 88-jarige leeftijd overleden. Met zijn overlijden verliest de Nederlandse onderzoekssector een bestuurder die professionalisering en internationalisering stevig op de kaart zette. Wat maakte Theo Hess tot zo’n invloedrijke figuur binnen het Nederlandse marktonderzoek?
▼
Professionaliserend leider in een groeifase
Hess gaf leiding in een periode waarin marktonderzoek snel groeide en internationaliseerde. Onder zijn verantwoordelijkheid ontwikkelde TNS NIPO zich verder tot een toonaangevende speler binnen het internationale netwerk.
Hij keek nadrukkelijk over de grens. Voor Hess was Nederland geen eindstation, maar een springplank. Die internationale ambitie bleef niet bij plannen op papier; met de opening van vestigingen in Luxemburg en Hongkong verankerde hij het bureau definitief in de wereldeconomie. Het typeerde zijn koers: groei was bij hem nooit het resultaat van behoedzaam afwachten, maar van een dwingende visie op de toekomst.
Vertrouwen als basis
Wie met hem werkte, herinnert zich vooral zijn stijl van leidinggeven. Henk Foekema, die jarenlang actief was binnen TNS NIPO en daar in verschillende leidinggevende rollen werkte, kent die stijl van dichtbij. Hij omschrijft Hess als “Een zeer originele leider. Iemand die zijn mensen ongelooflijk veel verantwoordelijkheden gaf en het vertrouwen schonk.”
Hess stuurde niet op micromanagement. Hij gaf ruimte waarbij professionals verantwoordelijkheid en de kans om zich te ontwikkelen kregen. Dat was in die tijd niet vanzelfsprekend.
Volgens Foekema was hij daarmee “een voorbeeld van modern leiderschap”, waarin vakmanschap centraal staat en professionals worden uitgedaagd om zelf te groeien.
Aanwezig in het veld
Hess was allesbehalve een bestuurder op afstand. Hij zocht de dynamiek op: aan tafel bij de klant, scherp in het overleg en altijd met een diepe inhoudelijke betrokkenheid. Die tastbare aanwezigheid in de dagelijkse praktijk combineerde hij moeiteloos met een invloedrijke rol op het wereldtoneel.
Als president van Gallup International was hij de natuurlijke schakel tussen de Nederlandse onderzoekswereld en het mondiale speelveld. In die rol fungeerde hij als bruggenbouwer, iemand die lokale expertise wist te vertalen naar internationale allure.
Blijvende invloed op de sector
Zijn invloed beperkte zich niet tot één organisatie. Hess droeg bij aan de verdere positionering van onderzoek als serieuze pijler onder beleid, marketing en maatschappelijke besluitvorming. Collega’s herinneren hem als vriendelijk en inhoudelijk gedreven. Maar bovenal als iemand die het vak serieus nam en anderen daarin meenam.
Met zijn overlijden verliest de sector een bestuurder die generaties professionals heeft gevormd en het Nederlandse marktonderzoek internationaal op de kaart hielp zetten. Zijn nalatenschap leeft voort in de mensen en organisaties die hij mede heeft opgebouwd.

