De meerderheid van de Europese burgers denkt dat de EU technologisch achterloopt op de Verenigde Staten en China en dat de tijd opraakt. Dat blijkt uit een grootschalig onderzoek van SWG en Polling Europe, uitgevoerd in opdracht van Corriere della Sera. Het rapport werd op 17 maart gepresenteerd in het Europees Parlement in Brussel.
▼
Hoe het onderzoek is uitgevoerd
Het onderzoek is uitgevoerd via de CAWI-methode (Computer Assisted Web Interview). Daarbij vulden respondenten online vragenlijsten in.
De steekproef is representatief voor de Europese bevolking van 18 jaar en ouder. De interviews vonden plaats van 21 tot en met 27 januari 2026.
Bedreiging of kans?
Europese burgers zijn verdeeld over wat AI betekent voor de toekomst. 31% ziet AI als een mogelijke bedreiging wanneer het zonder grenzen of in verkeerde handen terechtkomt. 30% ziet AI juist als een grote kans, mits het verantwoord wordt ingezet. Slechts 7% vindt dat AI overschat wordt.
Tegelijk maakt een ruime meerderheid zich zorgen over de arbeidsmarkt. 62% verwacht dat AI meer banen zal vernietigen dan er nieuwe bij komen. Onder Gen Z en millennials geeft 40% aan bang te zijn straks overbodig te zijn op de werkvloer.
Europa loopt achter en de klok tikt
Zes op de tien Europeanen zijn ervan overtuigd dat de EU technologisch achterloopt op de VS en China. Bijna een derde spreekt zelfs van een gevaarlijke achterstand die Europa in een afhankelijke positie dreigt te brengen. Ruim de helft denkt dat de tijd om die achterstand in te halen bijna op is.
Italianen zijn het meest pessimistisch: meer dan zeven op de tien ziet hun land als achterblijver, en ruim zes op de tien vindt dat de tijd op is.
Bijna negen op de tien Europeanen achten het denkbaar dat de VS op enig moment Europese toegang tot digitale diensten beperkt of afsluit om politieke of commerciële redenen. Meer dan de helft ziet dat niet als een hypothetisch scenario, maar als een concreet risico.
Bij een verdere afhankelijkheid van Amerikaanse clouddiensten, software en servers ziet een grote meerderheid duidelijke risico’s:
- 70% vreest risico’s voor de industrie en defensiesystemen
- 69% maakt zich zorgen over het bankwezen
- 65% van de Duitsers beschouwt een Amerikaanse blokkade als een reëel risico
- 56% vreest gevolgen voor de democratie zelf
Regelgeving als Europees sterkpunt
Toch is er vertrouwen in de Europese aanpak. 62% ziet regels en principes als de kracht van Europa in de mondiale technologierace. 59% vindt bovendien dat niet het Europese regelgevingsmodel overdreven is, maar juist de ongereguleerde race van landen als de VS.
55% van alle ondervraagden beschouwt een autonome Europese koers op het gebied van AI als een centrale geopolitieke kwestie voor de EU.
Talent terughalen
Om concurrerend te blijven, moet Europa investeren in talent. Iets meer dan de helft van de ondervraagden vindt dat de EU moet inzetten op het terughalen van Europese wetenschappers en technologen die naar de VS zijn vertrokken. Ongeveer één op de vijf pleit voor het aantrekken van toptalent uit Afrika en andere opkomende economieën.