Janny Lok, oprichtster van de Greyhounds en jarenlang directeur kwalitatief onderzoek bij onderzoekbureau Centrum Groep, is op 93-jarige leeftijd overleden. Met haar overlijden verliest het vak een betrokken en bevlogen kracht die tot het einde actief bleef en het onderzoek niet alleen beoefende, maar leefde.
▼
Wie Janny kende, kende iemand die nooit ophield met nadenken over het vak. Die gedrevenheid kwam voort uit een diepe nieuwsgierigheid naar mensen: hoe ze denken, wat hen drijft en waarom ze doen wat ze doen.
Decennialang werkte ze bij onderzoekbureau Centrum Groep in Amsterdam, waar ze uitgroeide tot directeur kwalitatief onderzoek. Maar haar betrokkenheid reikte verder dan één bureau. Als vrijwilliger bij PUM Netherlands Senior Experts zette ze haar kennis in voor onderzoeksprojecten in ontwikkelingslanden. Ze hielp opleidingen opzetten, trad op als examinator en haalde mensen terug naar het vak die al een stap uit het vak hadden gezet. Daarnaast schreef ze een serie artikelen voor het Tijdschrift voor Marktonderzoek, waarin ze de geschiedenis van het vak vastlegde en sleutelfiguren uit het vakgebied interviewde.
Ook als initiatiefnemer was ze actief. Ze stond aan de basis van Uw Mening Telt, een initiatief dat de kwaliteit en het imago van marktonderzoek moest versterken. Voor deze bijdrage ontving zij de Martijn Veraartprijs 1993. De organisatie ging later samen met de NVMI EN DE WBO op in de MOA.
Janny bleef tot het einde actief betrokken. Ze bezocht congressen, dacht mee over ontwikkelingen en stelde steeds dezelfde vraag: hoe houden we het vak sterk en relevant? Zelfs in haar laatste jaren bleef ze zoeken naar manieren om kennis door te geven. Die overtuiging lag ook aan de basis van de Greyhounds, de groep ervaren onderzoekers binnen Data & Insights Network. Het idee ontstond vanuit de gedachte dat je ervaren vakmensen niet loslaat na hun loopbaan, maar juist een plek geeft om hun kennis en perspectief te blijven delen. Janny speelde daarin vanaf het begin een dragende rol en werd de eerste voorzitter, waarmee ze richting gaf aan de groep in de beginjaren.
Een scherpe blik, verpakt in warmte
Janny was een sterke kwalitatief onderzoeker. Ze stelde vragen waar anderen overheen gingen. Soms eenvoudig, bijna naïef, maar altijd raak. Juist daarin zat haar kracht. Ze wist mensen aan het denken te zetten, liet hen opnieuw formuleren en beter kijken. Gewoon door de juiste vraag te stellen.
Tegelijk bleef ze altijd warm en oprecht geïnteresseerd in de ander. Ze onthield persoonlijke details, bleef contact houden en liet merken dat iemand ertoe deed.
De mens achter de onderzoeker
Wie haar langer kende, herinnert zich ook haar eigenheid: de borrel waarop ze stond met twee laarzen die in kleur noch hakhoogte op elkaar leken, het autoalarm dat haar midden in een vergadering meerdere keren naar buiten joeg. Kleine momenten die mensen jarenlang zijn bijgebleven en haar juist zo herkenbaar maakten.
Maar achter die anekdotes zat iets groters. Een leven dat in het teken stond van het vak én van de mensen daarin. Ze coachte, daagde uit en bracht generaties onderzoekers met elkaar in contact. Niet omdat het moest, maar omdat ze geloofde dat het vak daar beter van werd.
Die betrokkenheid zat in kleine, oprechte gebaren. Zo herinnert Hans Lubberding, huidig voorzitter van de Greyhounds, die haar al bijna veertig jaar kende, zich zijn eerste werkdag:
“Op mijn eerste werkdag bij een nieuw bureau stond er een grote bos bloemen op mijn bureau. Ik dacht: wat leuk van mijn nieuwe werkgever. Maar die bloemen kwamen van Janny. Zo was zij. Ze hield contact, ze bleef betrokken.”
Janny Lok laat een vak achter dat mede door haar is gevormd. Ze bouwde eraan, legde het vast en zorgde dat kennis werd doorgegeven. Een rol die haar tot op het einde typeerde.