Betaald ouderschapsverlof draagt bij aan een betere werk-privébalans, een gelijkere verdeling van werk en zorgtaken en een sterkere band tussen ouder en kind. Die effecten zijn het grootst wanneer vaders het verlof opnemen. De regeling bereikt echter niet alle ouders even goed. Vooral ouders met een sterke positie op de arbeidsmarkt maken er gebruik van. Dat blijkt uit de evaluatie Tijd om te Zorgen, uitgevoerd door SEO Economisch Onderzoek, Ipsos I&O en de Universiteit Utrecht in opdracht van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid.
▼
Vaders die verlof opnemen, blijven meer zorgen
Sinds augustus 2022 kunnen werkende ouders negen weken betaald ouderschapsverlof opnemen in het eerste levensjaar van hun kind. Tijdens die periode ontvangen zij een UWV-uitkering van 70% van het maximumdagloon. Van de moeders in loondienst maakt 71% gebruik van de regeling, tegenover 53% van de vaders.
Juist bij vaders zijn de effecten het grootst. Vaders die ouderschapsverlof opnemen, besteden ook na afloop meer tijd aan de zorg voor hun kind. Daarnaast ervaren ouders een betere werk-privébalans en geven zij aan een sterkere band met hun kind te hebben opgebouwd. Dat is ook zichtbaar in de inkomensontwikkeling. Drie jaar na de geboorte verdienen vaders die verlof opnamen gemiddeld €81 per maand minder dan vaders die dat niet deden, terwijl moeders met verlof juist €62 per maand meer verdienen dan moeders zonder verlof. Dat wijst erop dat werk en zorgtaken binnen gezinnen gelijkmatiger worden verdeeld.
Niet iedereen wordt bereikt
Het verlof wordt vooral opgenomen door ouders met een sterke arbeidsmarktpositie, zoals werknemers met een vast contract en een hoger inkomen. Voor ouders met lagere inkomens vormt de uitkering van 70% van het maximumdagloon een financiële drempel. Zij kunnen het inkomensverlies tijdens het verlof vaak niet dragen, waardoor de regeling de groep die er waarschijnlijk het meest van profiteert minder goed bereikt.
Ook de werkgever speelt een rol. Vaders nemen vaker ouderschapsverlof op wanneer werkgevers het inkomen tijdens het verlof aanvullen tot 100%. Tegelijkertijd ervaren vooral kleinere werkgevers, met minder dan vijftig werknemers, knelpunten bij het opvangen van afwezige medewerkers. Zij noemen onder meer extra werkdruk voor collega’s en organisatorische uitdagingen.
Brede onderzoeksopzet
De evaluatie combineert meerdere onderzoeksmethoden. De onderzoekers ondervroegen 2.304 ouders en 967 werkgevers, analyseerden registerdata van het CBS en UWV, voerden verdiepende interviews en vergeleken de Nederlandse regeling met die in andere landen. Het veldwerk vond plaats in 2025 en 2026. Door enquêtegegevens naast registerdata te leggen, konden de onderzoekers gerapporteerd gedrag toetsen aan feitelijke inkomens en verlofgegevens. De onderzoekers zien vooral kansen om de regeling toegankelijker te maken voor ouders met lagere inkomens en werkgevers beter te ondersteunen.
Het volledige rapport is te vinden op de website van SEO Economisch Onderzoek.