D&IN heeft twee documenten gepubliceerd om organisaties te ondersteunen bij verantwoord AI-gebruik in statistisch onderzoek: het herziene Protocol Gebruik van AI bij statistisch onderzoek 2026 en het nieuwe praktische document AI-geletterdheid in statistisch onderzoek.
▼
Normenkader voor verantwoord AI-gebruik
Het protocol beschrijft onder welke voorwaarden AI-systemen verantwoord kunnen worden ingezet binnen statistisch onderzoek. Uitgangspunt is dat AI wordt gebruikt ter ondersteuning van onderzoek, onder passende menselijke controle, zonder individuele besluitvorming over respondenten en met uitsluitend anonieme of geaggregeerde rapportage aan opdrachtgevers. Wanneer persoonsgegevens worden verwerkt, blijft daarnaast de Gedragscode 2023 voor Data en Insights t.b.v. statistische toepassingen van toepassing.
Praktische uitwerking
Het document AI-geletterdheid in statistisch onderzoek werkt het protocol verder uit. Het bevat onder meer een stappenplan, aandachtspunten voor rollen en verantwoordelijkheden, opleiding en vaardigheden, AI-registers, audit-trails, DPIA-signalen, modelteksten en handvatten voor opdrachtgevers en onderzoeksorganisaties met eigen panels.
Keurmerk FAIR AI DATA
Onderzoeksorganisaties die het protocol naleven, mogen het Keurmerk FAIR AI DATA voeren. Dit gebeurt voorlopig op basis van zelfregulering. D&IN kan steekproefsgewijs controleren of organisaties die het keurmerk voeren daadwerkelijk volgens het protocol werken. Klachten of signalen over het keurmerk of de naleving van het protocol kunnen bij D&IN worden gemeld en worden beoordeeld door de AI Taskforce.
Beide documenten zijn beschikbaar via Data & Insights Network.