Het consumentenvertrouwen in Nederland laat een van de grootste dalingen ooit zien, blijkt uit nieuwe cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Het CBS noemt geen directe oorzaak, maar de huidige geopolitieke onrust kan invloed hebben op het sentiment. Wat daaruit volgt, is urgenter dan het cijfer zelf: wat betekent dit voor hoe mensen zich gedragen?
▼
Een forse daling met directe gevolgen
Consumentenvertrouwen is geen cijfer dat je links kunt laten liggen. Het laat zien hoe mensen naar hun financiële toekomst kijken. In april daalde het vertrouwen van -30 naar -44, zo blijkt uit cijfers van het CBS. Dat is de op één na grootste daling sinds het begin van de meting in april 1986.
Alleen bij het begin van de coronapandemie in april 2020 was de terugval groter. Ter vergelijking: in oktober 2022 bereikte het vertrouwen met -59 de laagste stand ooit.
De daling blijft niet bij het algemene beeld. Ook het oordeel over het economisch klimaat is fors negatiever geworden en de koopbereidheid laat tegelijkertijd een van de sterkste dalingen ooit zien, opnieuw de op één na grootste. Mensen worden voorzichtiger. Grote aankopen worden uitgesteld. Wat ooit een vanzelfsprekende uitgave was, wordt nu afgewogen. Dit is geen lichte schommeling, maar een duidelijke omslag in hoe mensen naar de economie en hun eigen portemonnee kijken.
Wat verandert er in consumentengedrag?
Een lagere stand vertaalt zich vaak in drie herkenbare gedragingen. Consumenten stellen uit: aankopen die niet direct nodig zijn, schuiven naar later. Ze vergelijken meer: prijs en waarde worden belangrijker dan merkvoorkeur. En ze zoeken houvast: bekende merken en vertrouwde keuzes krijgen vaker de voorkeur boven iets nieuws.
Gedrag wordt reactiever en gevoeliger voor wat er om mensen heen gebeurt. Historische vergelijkingen bieden daarin minder grip dan voorheen.
Meer dan een momentopname
De CBS-cijfers geven richting aan hoe consumenten zich de komende periode waarschijnlijk gaan gedragen. Wie dit afdoet als een tijdelijk dipje, mist wat er werkelijk speelt. Vertrouwen vormt de basis van elke aankoopbeslissing.
Voor merken en retailers is dit het moment om te begrijpen wat die voorzichtiger consument beweegt en daar hun aanpak op aan te passen.